Met pijl en boog in de Haarlemmerhout

VAN DE REDACTIE: deze ingezonden brief van Henk van Ameron hoort bij het artikel Het Driehoekje, de Konijnenberg en het Zandje in de Kroniek van april 2014.

Met pijl en boog in de Haarlemmerhout 't Zandje

De jaren vijftig van de vorige eeuw kenmerkten zich als een kinderrijke periode, ook in de Bosch- en Vaartbuurt.  Zo was er een groepje van acht à negen voornamelijk jongens , die op de vrije woensdag- en zaterdagmiddag hun vertier in de  Haarlemmerhout zochten;  je zei meestal de Hout. Ons speelterrein begrensde zich tussen de Wagenweg, de Dreef en de Spanjaardslaan. Anderen, meestal jongens van onze leeftijd uit de Koninginnebuurt of uit het Rozenprieel, werden hierin niet toegelaten en werden allengs verdreven met knuppels, stokslagen, vecht- of scheldpartijen. De Hout was ons speelterrein en hier hadden anderen rekening mee te houden.

’t Driehoekje en de Konijnenberg

Om je in dit gebied makkelijk te kunnen oriënteren, werden door ons Bosch- en Vaarters namen bedacht. Liep je bijvoorbeeld vanuit de Eindenhoutstraat het bos in dan bereik je na zo’n vijftig voetstappen een open gedeelte. Dit noemden wij ’t Driehoekje (1). Je kon hier goed voetballen, dit was eigenlijk verboden, maar de politie kon niet overal tegelijk zijn. Steek je hierna schuin het fietspad over dan zie je, na zo’n dertig meter, rechts een heuveltje . Dit noemden wij de Konijnenberg (2). Konijnen werden hier niet gevangen, maar hier kon je ook goed voetballen.

Om een onbeperkt voetballen in de Haarlemmerhout tegen te gaan, had de gemeente een boswachter aangesteld die meestal op de woensdagmiddag bij mooi weer wat brommend met de handen op de rug door het bos liep en hier en daar wat berispingen uitdeelde als: “Jullie weten toch wél dat er alleen op ‘t Zandje gevoetbald mag worden! En waarom dan hier? Als iedereen maar ging doen waar ie zin in had, dan. . . Zoiets moet je toch kunnen begrijpen; nietwaar!!!” Dit waren doorgaans de woorden van de boze boswachter.

Loop je vervolgens rechtdoor en sla je bij het eerste pad linksaf en loop je hierna in de richting van de stad dan bereik je restaurant Dreefzicht (6). Dit was in de jaren vijftig van de vorige eeuw een restaurant voor de meer kapitaalkrachtigen, de meeste Haarlemmers liepen wel rondjes rond de Hertenkamp, maar kwamen hier niet. Ook stond er achter Dreefzicht in de jaren vijftig en zestig een houten muziektent, maar hierin werd nooit muziek gemaakt.

De Stenen Bank

Loop je dan weer over het fietspad in zuidelijke richting dan bereik je na zo’n driehonderd meter een monumentale bank (7) met hierop geschreven de woorden “In memoriam Philip Loots”. Wij noemden deze bank  “de stenen bank”. Wie Philip Loots was, viel buiten onze culturele belangstelling. Iemand van ons groepje jongens had het vermoeden dat de naam Philip Loots wees in de richting van een kapitein die met zijn schip op zee met man en muis zou zijn vergaan: vandaar dat “in memoriam”! Maar na wat bladeren in de encyclopedie bleek Philip Loots de naam te zijn van een musicus die rond 1882 z’n domicilie verplaatste van Amsterdam naar Haarlem en aldaar mateloos populair moet zijn geweest, gezien de omvang van de bank.

Je kon op deze bank heerlijk uitrusten en in het voorjaar was er van deze plaats een prachtig uitzicht op de omringende flora van de Hout. Je kon er bovendien geanimeerd stripboeken lezen zoals Erik de Noorman, Kuifje of Kapitein Rob; bovendien was er aan de achterzijde een mogelijkheid tot wildplassen.

Achter deze “stenen bank” was er een gebied met rijkelijk veel struikgewas, wij noemden dit gedeelte van de Hout de Bosjes (8). Hier klommen we in bomen, speelden rovertje, slopen met pijl en boog door de struiken en we bouwden hier hutten en forten.  De politie en de boswachter kwamen hier niet vanwege de vele brandnetels waarschijnlijk.

’t Zandje

Loop je van de stenen bank over het fietspad richting de Wagenweg, dan is er na zo’n honderdvijftig meter een speelveldje. Dit heet tegenwoordig het Daan de Wilde veld of het trapveld. Vroeger heette dit veldje ’t Zandje (9). De meeste bewoners van Haarlem-Zuid die alhier wat langer gevestigd zijn, kunnen met een glimlach nog wel wijzen waar ’t Zandje gezocht moet worden. Hier werd op de woensdag- en zaterdagmiddag door velen druk gevoetbald.

Dit waren zo enkele namen in de Haarlemmerhout die door ons jongeren in de jaren vijftig en zestig bedacht werden, maar nu geheel of gedeeltelijk verdwenen zullen zijn. Echter hoeveel warme herinneringen roepen zinnen niet op als:

  1. Je kunt bramen en frambozen plukken bij het HFC-terrein
  2. We lopen nu langs de eerste bladerenberg (3)
  3. Er zijn tamme kastanjes te vinden achter het monument van Laurens J. Koster (4)
  4. Jantje heeft zijn portemonnee verloren bij de tweede bladerenberg
  5. We gaan vanmiddag een hut bouwen in de Bosjes (8)
  6. In de bosjes bij de Spanjaardslaan groeit een notenboom met rijpe walnoten
  7. Bij het Huis met de Beelden wordt er een boom omgezaagd (10)
  8. Vanmiddag voetballen we op ’t Zandje (9)
  9. Dit jaar komt in de maand mei, juli of augustus  het circus weer en worden de olifanten,  de lama’s en de kamelen geplaatst achter huize Zomerlust (11) bij ’t Zandje aan de Wagenweg.

 

Henk van Ameron
Zomerluststraat

kaartje haarlemmerhout 001

Klik op de afbeelding voor een vergroting en vindt alle plekken uit het verhaal terug.